Jongeren en crimineel gedrag

Pubers & crimineel gedrag

Signalen herkennen als je puber afglijdt richting criminaliteit, en weten waar je in Lelystad terechtkunt.

Jongeren raken vaak ongemerkt en geleidelijk betrokken bij criminele activiteiten. Daarom is het belangrijk om signalen te herkennen en te weten wat je kunt doen als je vermoedt dat je puber zich daarmee bezighoudt. Hoe sneller jij of een professional in actie komt, hoe eerder je kind geholpen kan worden.

Tipsheet Jongeren & crimineel gedrag

De belangrijkste signalen en tips overzichtelijk op één vel.

Download de tipsheet

Groep jongeren op straatWaar let je op?

In de puberteit verandert er veel in het leven van je kind. Het is logisch dat je je daardoor zorgen kunt maken, zeker omdat je kind ineens op zoek gaat naar spanning en sensatie. De mening van vrienden wordt belangrijker in het vormen van de eigen identiteit, en grenzen opzoeken hoort bij deze fase. Juist daarom is het belangrijk om in goed contact te blijven en het gedrag van je kind in de gaten te houden. Schroom niet om aan een professional te vragen: past dit nog bij de leeftijd van mijn kind, of gaat dit echt de grens over?

Signalen waar je op kunt letten:

  • Je kind verandert plotseling extreem van gedrag zonder duidelijke reden.
  • Je kind blijft heel lang weg, gaat op vreemde tijdstippen naar buiten met een onduidelijke reden en zonder te vertellen waarheen.
  • Je kind praat nooit over vrienden en je ziet ze nooit, maar je kind is er wel vaak. Vraag je ernaar, dan praat je kind eromheen.

Herken je een van deze signalen, dan betekent dat natuurlijk niet meteen dat je kind bij criminele activiteiten betrokken is. Maar het is wel goed om erover te praten of hulp in te schakelen. (Bron: Nederlands Jeugdinstituut.)

Wat is jeugdcriminaliteit?

Onder jeugdcriminaliteit verstaan we strafbaar gedrag van jongeren tot en met 24 jaar. Er zijn veel verschillende delicten: geweldsmisdrijven, drugsmisdrijven, vandalisme, misdrijven tegen de openbare orde, wapenmisdrijven, verkeersdelicten, cybercriminaliteit en vermogensmisdrijven.

Om jeugdcriminaliteit te voorkomen is voorlichting aan jongeren belangrijk, maar ook goede samenwerking met en voorlichting aan ouders. Professionals, leerkrachten, jeugdagenten, sportclubs en familie hebben een grote taak in vroegtijdig signaleren.

Zichtbare signalen zijn bijvoorbeeld het bezit van drugs, wapens, geld, sieraden of dure kleding, plotseling meerdere telefoons of veel actiever bellen dan normaal. Indirecte signalen zijn vaker liegen, onduidelijkheid over waar ze zijn, meer schoolverzuim, en plotseling andere vrienden met zichtbaar veel geld. Ook kunnen jongeren opeens veel meer stress hebben, schichtig overkomen of feller reageren.

Naast signaleren is het belangrijk om in contact te blijven met de jongere: niet afkeuren, maar laten voelen dat hij of zij er niet alleen voor staat. Grenzen stellen en in gesprek blijven zijn daarbij de belangrijkste vaardigheden. (Bron: Nederlands Jeugdinstituut.)

Signalenkaart jonge aanwas van de politieSignalenkaart jonge aanwas

Wat kan erop wijzen dat een jongere afglijdt in de criminaliteit? Wat maakt een jongere daar extra kwetsbaar voor, en wat beschermt juist? Dat lees je op de signalenkaart die de politie maakte voor Lelystad.

Bekijk de signalenkaart

Signalen van ondermijning herkennen

Bij ondermijning zijn de onder- en bovenwereld met elkaar verweven. Een bekende vorm is drugshandel, waarbij corruptie, geweld, bedreiging en intimidatie worden gebruikt om zoveel mogelijk geld te verdienen. Sommige jongeren zijn kwetsbaar voor de verleiding van dat snelle geld.

Wat zijn de signalen, en wat kun je als ouder of opvoeder doen als je je zorgen maakt? Dat lees je in het signalenblad van Halt. Herken je een of meer signalen, dan betekent dat niet meteen dat je kind betrokken is: het zijn vooral punten om alert op te zijn en met je kind over in gesprek te gaan.

Signalenblad ondermijning

Wat gebeurt er in Lelystad?

Persoonsgerichte Aanpak (PGA)

Met de Persoonsgerichte Aanpak wil de gemeente criminaliteit en overlast door jongeren en jongvolwassenen vanaf 12 jaar aanpakken en verminderen, met als doel een veilige en leefbare stad. De PGA is bedoeld voor jongeren en volwassenen die overlast geven of crimineel gedrag vertonen en daarmee de veiligheid in de buurt negatief beïnvloeden. Vaak spelen daarnaast persoonlijke, gedrags- of psychische problemen mee, waardoor een gewone aanpak onvoldoende werkt. Voor een blijvend resultaat werken meerdere organisaties samen: zorg, strafrecht en bestuursrecht. In Lelystad is er onderscheid tussen de aanpak voor jongeren onder en boven de 18 jaar.

Meer over de PGA Download de flyer

Halt op School

Halt op School is een project van Preventie met Gezag, dat loopt op het Porteum, De Anger, De Steiger, De Wissel, het Aurum, Aeres en De Rede in Lelystad. Met voorlichting en persoonlijke begeleiding wordt gewerkt aan het voorkomen van jeugdcriminaliteit, door jongeren sterker en weerbaarder te maken. De invulling wordt per school bepaald.

Tijdens een Halt-traject leren jongeren wat de oorzaken en gevolgen van hun grensoverschrijdende gedrag zijn. Ze leren ook dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun keuzes, en hoe ze moeilijke situaties in het vervolg anders kunnen aanpakken. Het project is onderdeel van de gebiedsaanpak Samen Lelystad Oost, waarin gemeente, politie, jongerenwerk en onderwijs samenwerken aan de leefbaarheid van de Zuiderzeewijk, Atolwijk, Boswijk en Waterwijk.

Jongerenwerker in gesprek met jongerenJongerenwerk Welzijn Lelystad

Jongeren zien elkaar op school, buiten op straat en online. Daar zijn de jongerenwerkers van Welzijn Lelystad dus ook te vinden: overdag, ’s avonds, in het weekend en op feestdagen. Fietsend en lopend door de wijken spreken ze jongeren aan, even gedag zeggen en vertellen wie ze zijn. Ze zijn de ouders van de straat.

Jongerenwerkers signaleren behoeftes en vragen, en ondersteunen activiteiten op verschillende locaties, zoals het meidenlokaal in wijkcentrum Plein201 en het jongerenlokaal in Atolplaza. In de pauzes zijn ze aanwezig bij Porteum, Aeres VMBO Lelystad, MBO College Lelystad en De Steiger.

“Door er veel te zijn, een praatje te maken en vervolgens activiteiten aan te bieden, ontstaat er echt contact. Pas dan kun je werken aan eventuele problemen”, legt manager Karoline Sips uit. Het jongerenwerk werkt samen met politie, jeugdboa’s, scholen, de gemeente en anderen, en heeft contact met ouders als dat wenselijk is. Alle jongerenwerkers zijn bereikbaar via sociale media, onder meer via Instagram (@jongerenwerk0320) en Snapchat (jongerenwerk.ls).

Meer over het jongerenwerk

Voor professionals: e-learning BUIT

NHVeilig en Fier ontwikkelden BUIT voor professionals: een beknopte, praktische e-learning voor iedereen die met jongeren werkt. Je krijgt meer kennis, leert signalen herkennen, wat je daarmee kunt doen en welke partners je erbij kunt betrekken.

Naar de e-learning

Training ‘Puber in huis’

Wat is normaal pubergedrag? Wat heeft je puber nodig, hoe ga je in gesprek, hoe begrens je en hoe onderhandel je? Die vragen komen aan bod in de training Puber in huis van MDF. Zit je met vragen als ‘mogen pubers zich kleden zoals ze willen?’, ‘wat doe ik als ik merk dat mijn kind rookt of drinkt?’ of ‘hoe houd ik positief contact met mijn puber?’, dan is deze cursus iets voor jou.

Info MDF over pubers

Hulp nodig? Dit kun je doen

Vermoed je dat je kind zich bezighoudt met criminele activiteiten en lukt het niet om daar samen afspraken over te maken? Zoek dan hulp. Je kunt terecht bij:

In directe nood bel je 112.

Stel je vraag

Verder lezen