We ontvangen regelmatig signalen dat ouders zich zorgen maken over vapen, roken, snus en andere verleidingen. Jongeren zien vapen en snusgebruik vaak als veilig alternatief voor sigaretten roken. Het lijkt minder schadelijk omdat er geen tabak in zit. Maar ís dat ook zo? En hoe kun je als ouder in de opvoeding iets betekenen? Wij geven je informatie.
Vapen en snusgebruik blijkt steeds populairder onder jongeren van 12 tot 25 jaar. Bijna net zoveel jongeren vapen als roken (Trimbos, september 2023).
Vapen betekent dampen. Het is de populaire naam voor het roken van een e-sigaret. Die wordt dan ook vape genoemd. Doordat vapes er cool uitzien en ze er met allerlei smaakjes zijn, zijn ze aantrekkelijk voor steeds jongere kinderen.
De meest wegwerp-vapes zien eruit als een markeerstift. Er zit een vloeistof in (e-liquid), die wordt verwarmd. De damp die hierdoor ontstaat, adem je in alsof je een sigaret rookt. In de vloeistof zit geen tabak, maar wel nicotine en andere schadelijke stoffen. Een vape bevat ongeveer 500 pufjes.
Er zijn vapes met tabakssmaken, maar ook honderden andere, vooral snoepsmaken: suikerspin, marshmallow, aardbei, perzik etc. Heel aantrekkelijk dus voor kinderen. Inmiddels is het verboden om die smaakjes toe te voegen aan vapes en mogen er alleen vapes met tabakssmaken worden verkocht. Die zouden rokers kunnen helpen af te komen van het roken van sigaretten, maar zijn zelf ook heel verslavend.
Vapen met nicotine heeft invloed op de hersenen. Tussen 10 en 24 jaar zijn die nog volop in ontwikkeling. Het deel van de hersenen dat gevoelig is voor beloningen is al wel ontwikkeld. Daarom werken die smaakjes in vapes zo goed. Maar uit onderzoek blijkt dat als kinderen en jongeren nicotine gebruiken, ze later meer kans hebben op:
Kinderen en jongeren denken niet snel dat vapen schadelijk is. Dat komt door de lekkere smaakjes en doordat vapen niet stinkt, zoals bij het roken van een gewone sigaret. Maar vapen is minstens zo verslavend als het roken van sigaretten. Dat komt door het nicotinezout dat erin zit. Deze vorm van nicotine voelt niet scherp in de keel, maar komt razendsnel in de hersenen terecht. Zo raakt uw tiener snel en ongemerkt verslaafd aan nicotine!
Meer lezen over waarom vapen zo populair is onder jongeren? Lees dan zeker dit artikel: https://www.helderopvoeden.nl/opvoeden/waarom-is-vapen-zo-populair-onder-jongeren
De vape (e-sigaret) lijkt dus onschuldig, maar is dat zeker niet. De vape is enorm verslavend; één vape bevat vaak meer nicotine dan een heel pakje sigaretten.
Artsen hebben daarom samen met ouders deze indrukwekkende video gemaakt. In deze video zijn ouders geïnterviewd over hun zorgen, terwijl hun kind, zonder dat zij dat wisten, op afstand zat mee te kijken.
De artsen adviseren ouders om de video samen met hun kinderen te bekijken en het gesprek aan te gaan. Op de website van Artsen slaan alarm vind je meer informatie, video's en tips om het gesprek met je kind aan te gaan.
Snus lijkt op een theezakje dat gevuld is met poeder dat bestaat uit nicotine. Door het zakje tussen je tandvlees en bovenlip te stoppen, komt de nicotine via kleine bloedvaatjes in je lichaam en hersenen terecht.
Snus zit in kleine, ronde blikjes en heeft verschillende smaken zoals Red Bull en watermeloen. Hierdoor is het extra aantrekkelijk voor jongeren. Mensen die snus gebruiken kunnen een nicotinevergiftiging oplopen. Als dit mild is geeft dit klachten als duizeligheid, misselijkheid en overgeven. Bij een ernstige vergiftiging kan iemand last krijgen van hoofdpijn, een onregelmatige hartslag en hoge bloeddruk. Ook zitten in (originele, Zweedse) snus maar liefst 28 kankerverwekkende stoffen. Snus verhoogt dus mogelijk de kans op neuskanker en mondkanker. Over de schadelijkheid van ingrediënten in nicotinezakjes is nog weinig bekend. Het is dus geen 'veilig' alternatief voor roken.
Meer weten over snus? Bekijk dan zeker dit artikel: https://www.helderopvoeden.nl/opvoeden/snus-het-uit-zweden-overgewaaide-nicotinezakje-is-aan-een-opmars-bezig
Net als sigaretten mogen ook vapes niet verkocht worden aan jongeren onder de 18 jaar. Toch wordt het verkocht op het schoolplein en via social media (Snapchat en Telegram). Bekijk maar eens dit filmpje van de NOS over snus dealen:
In de puberteit zijn jongeren vooral bezig met hun eigen grenzen ontdekken en lijken ze zich weinig aan te trekken van wat ouders zeggen. Veel ouders vragen zich af: ‘is er eigenlijk nog wel íets wat tot ze doordringt..?’. Het antwoord is ja, ook al geven pubers soms hele andere signalen af.
Pubers morren, protesteren of vloeken misschien als hun ouders wat van ze willen. Maar ouders blijven een belangrijke invloed hebben. Uit internationaal onderzoek weten we ook dat Nederlandse jongeren een bovengemiddeld sterke band hebben met hun ouders. Daarom is het altijd goed om het gesprek met je kind over vapen aan te gaan.
Daarnaast speelt groepsdruk bij het vapen/roken vaak een rol. Als ouder kun je proberen je kind weerbaarder te maken. Leg uit dat wat een vriend of vriendin doet, lang niet altijd het goede is. En dat als iemand anders iets doet, het echt geen schande is dat hij of zij daar niet achteraan gaat. Laat je kind inzien dat hij of zij een eigen stel hersenen heeft en zelf beslissingen kan nemen.
Hoe ga je als ouder om met pubers en de verleidingen die ze tegenkomen? Dit zijn de belangrijkste tips:

Dit is een (gratis) online cursus van 6 korte afleveringen (15 minuten) van Helder Opvoeden. Aan de hand van filmpjes wordt je meegenomen hoe de familie Peters hun puberkinderen opvoedt. Wat gaat er goed, en wat kan beter? De lessen geven je tips en tricks om met je kind over moeilijke onderwerpen te praten. Want als je als ouder weet wat er echt aan de hand is, kun je vaak beter met het probleem omgaan. Bekijk de cursus hier: https://www.helderopvoeden.nl/pratenmetuwkind
Denk je wel eens dat je de enige bent met jouw probleem? Meestal is dat niet zo. Veel mensen hebben dezelfde vragen, bijvoorbeeld over opvoeding, over hoe je beter voor jezelf opkomt, of over zorgen na een scheiding.
Je kunt dit soort dingen alleen proberen op te lossen, maar samen gaat het vaak beter. In een groep ontdek je dat je niet de enige bent. Je leert van elkaar maar ook van de trainer. En misschien ontstaat er zelfs een nieuwe vriendschap. Dat geeft steun en je voelt je minder alleen.
MDF biedt trainingen voor volwassenen en voor kinderen. De cursussen, trainingen en workshops van MDF gaan in op thema’s waar veel mensen mee worstelen. Als jij denkt dat dit iets voor jou is, meld je aan. De meeste trainingen worden doorlopend aangeboden of starten als er voldoende aanmeldingen zijn. De trainingen zijn gratis voor jou, omdat de gemeente waarin je woont MDF hiervoor betaalt. MDF ontwikkelt ook nieuwe trainingen als ze merken dat daar vraag naar is.
Heb je vragen over een van de cursussen of trainingen, stel ze dan aan Inge Rijpma: 06 13 96 68 56 of groepswerk@mdflevoland.nl.
Hieronder vind je een overzicht van het aanbod aan trainingen. Het complete overzicht vind je altijd via: www.mdflevoland.nl/trainingen-en-workshops/
Wil jij meer weten over hoe het puberbrein precies werkt of ben je op zoek naar handige tips om thuis aan de slag te gaan met het maak- en leerwerk? Regelmatig organiseert Lyceo gratis webinars, zowel voor ouders als voor leerlingen. Deze webinars zijn voor iedereen gratis toegankelijk. Tijdens het webinar is er ook ruimte om vragen te stellen via de chat.
Bekijk het aanbod van webinars via https://www.lyceo.nl/aanmelden-webinar. Hier kun je je ook aanmelden. Na aanmelding ontvang je per mail een online toegangslink en verdere informatie.
TIP: Ben je niet in de gelegenheid om het webinar op het moment zelf bij te wonen? Neem dan even contact op met Lyceo, want ze sturen je op verzoek graag de terugkijk-link toe!
***
Hoe fijn is het voor een kind om zelfvertrouwen te hebben?! Een gevoel van eigenwaarde, een positief zelfbeeld: als een kind in zichzelf gelooft, durft het bijvoorbeeld (nieuwe) dingen uit te proberen. Het durft dan voor zichzelf op te komen, maar ook hulp te zoeken als dat nodig is.
Wanneer kinderen het gevoel hebben niet goed of belangrijk genoeg te zijn of niet te kunnen voldoen aan verwachtingen, heeft dit een negatieve invloed op het zelfbeeld én het zelfvertrouwen. Ze zijn dan minder weerbaar en durven hun grenzen misschien wel minder goed aan te geven. Gelukkig kun je veel doen om jouw kind te helpen het zelfvertrouwen op te bouwen. Bijvoorbeeld door je kind te helpen om iets wel te kunnen als het nu nog niet lukt en een taak op te delen in overzichtelijke, kleinere stapjes.
Nog meer informatie en tips over zelfvertrouwen en weerbaarheid vind je op de website GroeiGids.nl:
Voor peuters: groeigids.nl/peuter/zelfvertrouwen-2/6613
Voor basisschoolkinderen:groeigids.nl/basisschoolkind/zelfvertrouwen-3/6426
Voor pubers: groeigids.nl/puber/zelfvertrouwen-4/6862
Lisa Lelystad organiseert ook regelmatig workshops en trainingen voor zowel ouders als kinderen over onderwerpen als zelfvertrouwen en weerbaarheid. We doen dat in samenwerking met andere organisaties, zoals bijvoorbeeld Wings Trainingsbureau.
In dit filmpje deelt presentatrice Fiona handige tips voor vaders en moeders.
Nog meer informatie en tips over zelfvertrouwen en weerbaarheid vind je op de website Groeigids.nl:
Voor peuters: groeigids.nl/peuter/zelfvertrouwen-2/6613
Voor basisschoolkinderen:groeigids.nl/basisschoolkind/zelfvertrouwen-3/6426
Voor pubers: groeigids.nl/puber/zelfvertrouwen-4/6862
Ga jij scheiden en heb je kinderen? Of ben jij zelf kind en zijn jouw ouders gescheiden of gaan ze scheiden? Dat is een lastige tijd! Als jouw ouders scheiden, kun jij daar verdrietig van worden, of bang, of boos. Erover praten met leeftijdsgenoten die hetzelfde meemaken, kan jou dan helpen. Dat kan in de groep Twee huizen.
Twee huizen is voor kinderen van 8 tot 12 jaar van wie de ouders gescheiden zijn of aan het scheiden zijn. Kinderen leren hoe ze kunnen omgaan met de gevoelens die bij een scheiding kunnen komen kijken. Ook praat je over (leuke) herinneringen en veranderingen. En je hebt het over de moeilijke situaties die er kunnen zijn als ouders gescheiden zijn, en hoe je daar mee om kunt gaan.
In de groep worden veel spelletjes en creatieve activiteiten gedaan. Op deze manier word je geholpen om te gaan met de veranderingen die bij een scheiding horen.
De groep bestaat uit een kennismakingsgesprek, 7 bijeenkomsten voor kinderen, één ouderbijeenkomst en een eindgesprek. Deelname is gratis
De cursus wordt in Lelystad doorlopend aangeboden. In Dronten wordt de cursus in het najaar en voorjaar aangeboden.
Voor meer informatie kun je contact opnemen met de coördinator van het groepswerk Inge Rijpma: groepswerk@mdflevoland.nl of 06 13 96 68 56.
Je kunt jouw kind aanmelden door het formulier op de website van MDF in te vullen: www.mdflevoland.nl/trainingen-en-workshops/twee-huizen/
De vakantie is weer bijna voorbij en werk en school gaan weer beginnen. Wat betekent dat je ’s ochtends en ’s avonds weer in een ander ritme komt. Dit kunnen stressvolle momenten zijn. Jij hebt minder geduld en je kind is druk met van alles, behalve meewerken. Klinkt bekend?
Daarom deze tips voor een fijne ochtend- en avondspits, zodat iedereen (jij ook!) vrolijk de deur uit gaat!
Hoe krijg je alles gedaan, van jezelf en de kinderen aankleden tot de hond uitlaten, en kom je ook nog op tijd bij school? Ho, stop, sta even stil en besef dit: het hele probleem ontstaat omdat jíj iets moet. Je kind niet. Dat wil ook liever niks als-ie ’s ochtends wakker wordt. Hij kan nog geen klokkijken en weet niet wat snel en langzaam is of hij nog wel op ‘schema’ zit. Die conflicterende behoeftes zijn volgens Rian Meddens, orthopedagoog van Psychogoed, de basis van het stress gevoel wat spitsuur heet. Regel dus meer tijd voor jezelf in de ochtend. Sta eerder op: als je zelf klaar bent, heb je meer tijd voor de kinderen.
Aandacht: je zou het bijna vergeten in alle drukte. Een kind dat zich gezien voelt en kan rekenen op de aandacht van zijn ouders, werkt makkelijker mee – zonder vertraging ????. Begin de ochtend met een moment van positieve aandacht. Dat hoeft niet lang te duren, even kietelen of knuffelen maakt al een groot verschil.
‘Mama gaat snel tandenpoetsen, trek jij dan je broek aan?” Als je wilt dat je kind zelf dingen doet, zoals aankleden, blijf er dan bij. Dit stimuleert en motiveert je kind om door te gaan en kan je ook wat helpen. Geef je kind een keuze: wil je eerst je t-shirt aan of eerst je broek? Daardoor krijgt je kind een gevoel van controle en wordt het meegaander.
Als je je kind wakker moet maken, heeft het niet genoeg slaap gehad en is het er lichamelijk nog niet aan toe om op te staan. Hun hersenen werken nog niet volledig, waardoor je ook minder van hen kunt verwachten. Dus zorg voor genoeg slaap! Ook voor jou geldt: hoe minder slaap, hoe korter je lontje en hoe minder sensitief je kunt reageren.
Structuur, routine en voorspelbaarheid, daar gaan niet alleen kinderen lekker op, jij ook! Kijk wat je in de basis kunt doen om het lekker te laten lopen. Vraag jezelf eens af: hoe verloopt onze ochtend? Probeer eens wat anders en kijk hoe dat werkt. Dek bijvoorbeeld de tafel ’s avonds, leg kleren klaar en douche ’s avonds.
Naast een planning helpen rituelen ook. Hoe fijner de afsluiter is, hoe fijner je de volgende ochtend weer kunt beginnen. Een helder en een vast avondprogramma helpt. Dan weten de kinderen (en jij ook) waar ze aan toe zijn en zal het naar bed brengen makkelijk gaan. Je moet wel even volhouden, want het duurt even voordat een ritueel werkt.
Kinderen houden van grapjes en spelletjes. Gooi je kind in de lucht, laat knuffels ineens praten, doe alsof de fiets een vliegtuig is. En lachen verlaagt de stress. Een kind voelt vaak de stress, maar weet niet wat het met die spanning moet doen. Dat merk je in het gedrag: je kind is dan dwars, wilt niets en is sneller van slag.
Kortom; maak plezier samen, het werkt echt!
We zijn benieuwd welke van deze tips voor jou goed werkt! Succes!
***
Dit blog is in overleg gebaseerd op het blog '7 tips voor een ochtendroutine' van Rian Meddens. Zij is orthopedagoog generalist en werkt al ruim 15 jaar met kinderen, ouders en gezinnen. Haar passie ligt bij het oplossingsgericht werken. Ze heeft het boek: 'Oplossingsgericht Opvoeden. Doen en denken in mogelijkheden' geschreven. Rian is de trotse moeder van 2 zoons en een dochtertje. Meer lezen? Bekijk dan zeker haar website. Hier vind je veel blogs en tips.
Na de basisschool breekt er een spannende, nieuwe fase aan voor je kind: de middelbare school. Het is logisch dat je als ouder de beste middelbare school voor je kind wilt vinden. Maar er zijn nogal wat keuzes! Zo zijn er heel wat verschillende schoolniveaus (weet jij welke allemaal?) en natuurlijk is ook elke middelbare school weer verschillend. Je wilt waarschijnlijk ook rekening houden met de schoolkeuzes van vriendjes of vriendinnetjes, maar voorop staat dat je wilt dat je kind goed onderwijs krijgt op een school die bij je kind past. O ja, het liefste ook niet al te ver weg...
Kortom: hoog tijd voor wat tips om je op weg te helpen naar het vinden van de juiste middelbare school voor jouw kind!
Er zijn in Nederland 4 verschillende soorten voortgezet onderwijs: praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo. Op de website Wijzer over de basisschool wordt duidelijk uitgelegd wat het verschil is tussen de verschillende soorten.
Naar open dagen toe gaan is een goede manier om een indruk te krijgen van de verschillende scholen. En je kunt vantevoren ook wat informatie bij elkaar zoeken over de middelbare scholen in de buurt. Een handige website om te kijken welke middelbare scholen er in de buurt allemaal zijn is de website van Scholen op de kaart. Hier vind en vergelijk je eenvoudig verschillende scholen.
Ga je naar een open dag? Dan is het ook handig om een checklist mee te nemen zodat je geen belangrijke informatie mist. Bekijk zo'n checklist en andere handige tips voor het kiezen van de juiste middelbare school voor jouw kind op de website van Ouders.nl.
De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs is best spannend voor je kind en voor jou als ouder. We zijn daarom op zoek gegaan naar handige boeken - en één spel 😉 - waarmee jij en je kind de overgang van het PO naar het VO zo goed, maar ook zo leuk mogelijk door kunnen komen. Heb je zelf een tip die nog niet in het rijtje staat? Laat het ons weten!
Ontspannen naar je nieuwe school! Na groep acht gaat het leven van je kind en dat van jezelf ingrijpend veranderen: het gaat naar de 'middelbare'! Wat daar allemaal bij komt kijken, hoe je de juiste schoolkeuze maakt, hoe je kind zich kan voorbereiden en wat je kan verwachten: in dit boek lees je er alles over. Op een luchtige manier wordt de kennis gepresenteerd en gecombineerd met ervaringen van ouders, leerkrachten, kinderen en leraren van de middelbare school. Een zeer leesbaar boek voor jou... en voor je kind (uit groep zeven en acht)! Als je het boek omdraait kan je kind er zelf namelijk alles over lezen. Compleet met tips rond huiswerk en het maken van nieuwe vrienden, een quiz, oefeningen en leuke illustraties.
Je kunt het boek hier bestellen: https://www.bol.com/nl/nl/p/schoolmania/9200000057347444/ of reserveer het boek via de bibliotheek!
Als Rosa naar de brugklas gaat, verandert er een heleboel in haar leven. Van stoere achtste-groeper wordt ze brugpieper. Ineens heeft ze een stuk of twaalf leraren in plaats van één. In plaats van een rugzakje met een boterhamtrommeltje erin, moet ze kilo’s boeken meesjouwen. Tel daar nog een klas vol nieuwe kinderen en megaveel huiswerk bij op... Hoe overleeft ze dat allemaal?
Rosa’s vriendje Jonas zit nog in groep acht. Om hem alvast een beetje voor te bereiden, e-mailt ze hem survivaltips.
Dit boek is voor iedereen die (bijna) naar de brugklas gaat (of hem al heeft overleefd). Het gaat over vriendschap, maar ook over pesten. Over lachen en over uitgelachen worden. Over na-apen en jezelf durven zijn. Met veel tips voor lastige leraren, pukkeltjes, eerste liefdes en nog veel meer!
Je kunt het boek hier bestellen: https://www.bol.com/nl/nl/p/hoe-overleef-ik-3-hoe-overleef-ik-de-brugklas/9200000040986843/ of reserveer het boek via de bibliotheek!
Onmisbare gids vol praktische informatie, van schrijfster en jongerencoach Caja Cazemier.
Als (bijna) brugklasser verandert er heel veel in korte tijd. Je school wordt anders, je komt in nieuwe klassen met nieuwe leraren, je maakt nieuwe vrienden krijgt een heleboel vakken en heel veel huiswerk. Maar dat is nog niet alles: ook de eerste puistjes en verliefdheden steken de kop op, om over de veranderingen van je lichaam nog maar te zwijgen…
Caja Cazemier, naast schrijfster ook jongerencoach én jarenlang lerares en brugklasmentor, zorgt met dit boek voor een goede voorbereiding. Van schoolkeuze tot huiswerk plannen, en van het omgaan met leraren en klasgenoten tot de eerste stappen op weg naar volwassenheid: met deze gids kom je de puberteit prima door!
Je kunt het boek hier bestellen: https://www.bol.com/nl/nl/p/survivalgids-brugklas-en-puberteit/9200000095274110/ of reserveer het boek via de bibliotheek!
Ga je binnenkort naar de middelbare school? Lees wat er allemaal verandert, over de leerkrachten, nieuwe vrienden, huiswerk en pesten. Vanaf ca. 11 t/m 13 jaar.
Je kunt het boek hier bestellen: https://www.bol.com/nl/nl/p/survivalkid-middelbaar-onderwijs/9200000052040219/ of reserveer het boek via de bibliotheek!
Luduvudu en lesrooster, pubers en puistjes, je mentor en de MR, Frans en wiskunde. Met dit superleuke spel leer je alles wat je moet weten als je naar de brugklas gaat!
Bestel het spel hier: https://scalaleukerleren.nl/algemene-vaardighedenalle-vakken/het-brugklasspel/
We willen allemaal dat kinderen gezond opgroeien met media, hoe doen ze dat? Liggend op de bank, of juist actief? Van ver weg, of dichtbij? Kortom, wat is de balans tussen bewegen en media?
Tijdens de Media Ukkie Dagen van 24 t/m 31 maart 2023 werd aandacht gevraagd voor mediawijsheid in de opvoeding van kinderen van 0 t/m 6 jaar door heel het land. Lisa Lelystad deelt graag deze tips voor opvoeders om kinderen in beweging te laten komen met media en hun balans te vinden. Met deze tien tips kan je op een eenvoudige en snelle manier meer balans voor jouw kind creëren tussen stilzetten en actief bezig zijn, met EN zonder media.
Download en print de Nederlandstalige flyer op de website van Media Ukkie Dagen. De flyer is in nog 5 talen te downloaden:
MDF (Maatschappelijke Dienstverlening Flevoland) ondersteunt volwassen mensen bij het oplossen van en omgaan met problemen in het dagelijks leven. Met henzelf of in relatie met anderen. Bij vragen over geld, schulden of problemen met regels of instanties en bij het opvoeden en opgroeien van kinderen en pubers.
Elke maand is MDF te gast in de uitzending 'Dit is Flevoland' van Omroep Flevoland om een sociaal onderwerp te bespreken. Dat kan van alles zijn; over geloven en vertrouwen op jezelf en je kind, over pubergedrag of over hoe je in gesprek kunt gaan met je kind en het belang van luisteren. Maar ook hoe je bijvoorbeeld omgaat met spannende toetsen en moeilijke momenten op school.
Je kunt de uitzendingen van 'Dit is Flevoland' terugkijken via de website van Omroep Flevoland.
Bekijk bijvoorbeeld: